Projecten » Productinnovatie » Circulaire kunststof bouwproducten

Partners for Innovation heeft in een ketenproject de partijen samengebracht die samen nieuwe circulaire kunststof producten voor de bouw hebben ontwikkeld. Naast het begeleiden van het ontwikkel- en samenwerkingstraject hebben wij de impact van de nieuwe producten berekend door middel van een LCA.

Groothuisbouw is een innovatieve systeembouwer die op industriële wijze maatwerk huizen produceert. Het bedrijf is daarmee een koploper in de bouwwereld. 

Groothuisbouw uit Emmeloord is een bedrijf dat op een innovatieve manier huizen bouwt die passen bij de wensen van de gebruiker. Op basis van een collectie woningtypes kunnen klanten tot op het niveau van gevelstenen en dakpannen bepalen in welke uitvoering hun huis wordt gebouwd. Deze huizen worden in een fabriek geproduceerd (prefab) zodat ze binnen 3 dagen op de bouwrijpe grond in elkaar kunnen worden gezet.

Groothuisbouw gebruikt traditionele materialen, zoals steen en hout. Ze vroegen zich af wat ze met kunststof zouden kunnen, wat dit betekent voor hun productieproces en de impact hiervan op de verduurzaming van hun woningen. De voordelen van kunststof ten opzichte van traditionele bouwmaterialen zitten in het lage gewicht, de isolerende eigenschappen, het geringe onderhoud, de integratiemogelijkheden en de mogelijkheid om gerecycled kunststof te gebruiken.

Om de mogelijkheden voor Groothuisbouw concreter te maken en tot prototypes te komen, is er een ketenproject gestart met daarin een architect, een producent van dakdoorvoersystemen, een spuitgieterij van lage temperatuurverwarming, een extrusiebedrijf, een composietfabrikant, een producent van isolatiemateriaal, een kunststof afvalinzamelaar en een kunststof recyclingbedrijf *. Deze partijen brachten, onder begeleiding van Partners for Innovation, verrassende ideeën op tafel, de mogelijkheden bleken enorm.  Drie daarvan zijn uitgewerkt tot prototype. Ook is de energie- en milieuwinst berekend met behulp van een LCA, en die blijkt fors te zijn.

De drie producten

  • Composieten dakkapel, gemaakt van een polyester hars met glasvezel en een gelcoating met zinkpoeder,  minder onderhoud, montagekosten en materialen;

Smit Composite heeft voor Groothuisbouw een composieten dakkapel ontwikkeld die een hogere kier- en dampdichtheid heeft dan een traditionele houten kapel, langer mee gaat en eenvoudiger gemonteerd kan worden. Daarnaast is de composieten kapel voorzien van een gelcoating met zinkpoeder, waardoor deze een luxe uitstraling krijgt. Groothuisbouw is van plan om de nieuwe kapel als een exclusieve variant in de markt te zetten, en binnen afzienbare tijd 6 modellen in de showroom neer te zetten. Onze voorlopige LCA wijst uit dat de productie en het gebruik van een composieten dakkapel 21% minder milieu-impact heeft dan het traditionele houten alternatief.

  • Composieten schoorsteen, waarbij volle bakstenen en een stalen frame zijn vervangen door een vele malen lichtere composieten opbouw en gezaagde steenstrips,  voor een fraaie afwerking. Ook de natuurstenen afdekplaat is vervangen door een composieten look-a-like.

Smit Composite heeft een nieuwe schoorsteen ontworpen en gemaakt, die maar liefst 71% lichter is dan een traditionele schoorsteen. Hiervoor heeft Smit gebruik gemaakt van een composieten opbouw die wordt omrand met gezaagde steenstrips en daarmee het stalen frame en volle bakstenen kan vervangen. Ook de natuurstenen afdekplaat wordt hierbij vervangen door een composieten alternatief. Er is voor deze schoorsteen nog geen LCA uitgevoerd.

  • Geïntegreerde daklijst, waarbij het boeideel en de sierlijst uit één stuk gerecycled PVC worden geproduceerd en daarmee aanzienlijk bespaard kan worden op zowel productiekosten als montagetijd.

Voor het derde product heeft Profextru een daklijst van gerecycled PVC afkomstig van kunststof kozijnen onderzocht. Door gebruik te maken van een extrusieproces bestaat de daklijst uit slechts één onderdeel en kunnen functies geïntegreerd worden. Hiermee wordt bespaard op onderhoud en montagekosten, en kan het gewicht een stuk lager worden dan bij de houten variant.  Groothuisbouw onderzoekt nu wat de productieaantallen worden, zodat Profextru kan bepalen wanneer de daklijst rendabel geproduceerd kan worden. De  voorlopige LCA laat zien dat een kunststoffen daklijst 35% minder CO2 betekent  dan een houten alternatief.

Voordelen van een keten project

Een ketenaanpak bij het ontwikkelen van een nieuw product zorgt ervoor dat kennis en ideeën vanuit diverse invalshoeken worden gedeeld met elkaar. Door gebruik te maken van een (circulaire) ketenbenadering, kijk je op een integraal niveau naar oplossingen en voorkom je deeloplossingen die bijvoorbeeld aan het eind van de eerste gebruiksfase problemen veroorzaken. Deze praktische aanpak geeft de producent veel meer begrip over de effecten van hun ontwerp, en de afnemers een beter zicht op wat er mogelijk is.

Met de oplossingen die hier zijn ontwikkeld, kan Groothuisbouw daadwerkelijk op de markt aan de slag. Er zijn waardevolle contacten gelegd en is er zeer nuttige kennis uitgewisseld, ook met partijen die niet aan alle sessies hebben deelgenomen. Daarnaast heeft dit traject ook al een publicatie opgeleverd: het blad Netwerk van de Nederlandse kunststofindustrie heeft  twee pagina’s aan het project besteedt (juni 2017).

Voordelen voor de bouw

Dit project draait echter om meer dan nieuwe kennis bij Groothuisbouw en partners; het is voorbeeld voor de manier waarop er meerwaarde kan worden gecreëerd in de vaak traditionele bouwsector. Bijvoorbeeld door samenwerking met aangrenzende sectoren zoals de kunststof. Door de silo’s van de bouwwereld en de kunststofwereld te doorbreken, ontstaan er nieuwe kansen om efficiënter, nauwkeuriger en duurzamer te werken.

Wilt u meer weten?

Dit ketenproject is uitgevoerd in opdracht van RVO.nl  in het kader van de meerjarenafspraken over energie-efficiency-verbetering: MJA/MEE. Sinds de jaren negentig sluit het ministerie van Economische Zaken en Klimaat meerjarenafspraken of convenanten met verschillende industriële en niet-industriële sectoren. Deze vrijwillige maar niet vrijblijvende meerjarenafspraken zijn gericht op energie-efficiencyverbetering in Nederland. De MJA- en MEE-convenanten worden gefaciliteerd door RVO.nl. RVO.nl is onderdeel van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. RVO.nl voert beleid uit voor diverse ministeries als het gaat om duurzaamheid,  innovatie en internationaal. Website: www.rvo.nl

* Deelnemers aan het ketenproject:

  • Groothuisbouw, leverancier en bouwer van woningen
  • Ubbink, producent van verscheidene kunststof bouwproducten;
  • Profextru, extrudeerder van PVC-profielen;
  • Omefa, spuitgieter van kunststoffen;
  • Smit Composite, producent van kunststof composiet producten;
  • Isobouw, producent van isolerende bouwproducten;
  • Van Gansewinkel, afvaldienstverlener;
  • QCP, leverancier van plastic compounds uit post-consumer afval;
  • Bureau SLA en Overtreders W, architecten met ervaring met het toepassen van gerecycled kunststof.
  • NRK, federatie Nederlandse kunststof en rubberindustrie
  • Innovatielink, MKB steunpunt Topsector Chemie (initiator van het project)