Projecten » Productinnovatie » Kunststof verpakkingsafval: gemeenten als ketenregisseur

Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren kunststof verpakkingsafval

grondstoffenakkoord

Kwaliteit van kunststof verpakkingsafval een probleem

De laatste jaren wordt steeds meer kunststof verpakkingsafval ingezameld, maar sorteerders en recyclers ervaren ook steeds vaker problemen met de kwaliteit ervan.

Kwaliteit is een belangrijke kwestie voor de hele afvalketen: bij het ingezamelde afval dient zo min mogelijk niet-plastic te zitten, bij de sortering moeten zo veel mogelijk gescheiden afvalstromen gecreëerd worden, en voor de recycling is het van belang dat deze stromen zo volledig mogelijk uit één type kunststof bestaan. Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor het regisseren van de hele afvalketen, en spelen dus een cruciale rol hierin.

Learning Center

Het Learning Center Kunststof Verpakkingsafval (LCKVA) ondersteunt gemeenten bij het inzamelen en hergebruiken van kunststof verpakkingsafval. In opdracht van het LCKVA heeft Partners for Innovation samen met GreenWave Plastics onderzoek gedaan naar de mogelijkheden die gemeenten hebben om de kwaliteit van het afval te verbeteren, en daarmee recycling te stimuleren.

Belangrijkste aanbevelingen op een rijtje

De aanbevelingen in ons rapport zijn opgezet vanuit het uitgangspunt dat gemeenten op drie niveaus kunnen bijdragen aan de kwaliteit van het afval:

  • Op lokaal niveau gaat het om mogelijkheden die gemeenten hebben om de inzameling te verbeteren,
  • Op ketenniveau staan acties centraal die voor de hele afvalketen van inzameling tot recycling van belang zijn, en
  • Op systeemniveau worden opties besproken die buiten de directe verantwoordelijkheden van gemeentelijke afvalambtenaren vallen, maar waar zij wel invloed op uit kunnen oefenen.

Hieronder worden enkele aanbevelingen per niveau kort uitgelicht.

Lokaal

Bij de inzameling van huishoudelijk afval is het van groot belang dat er meer vanuit het perspectief van bewoners wordt gedacht. De keuze voor inzamelsystemen, waarbij bijvoorbeeld de vraag of bewoners het afval in minicontainers of in zakken aanleveren een rol speelt, dient aangepast te zijn aan de lokale woonsituatie (bv. hoog- of laagbouw).

Daarnaast moeten gemeenten meer aandacht besteden aan het harmoniseren van de inzamelsystemen aan huis t.o.v. in de publieke ruimte; uniform kleurgebruik helpt hierbij. Verder kan met behulp van communicatiestrategieën zoals heldere berichtgeving (bv. brochures, sociale media), de inzet van afvalcoaches, en het duidelijk zichtbaar maken hoe gerecycled kunststof toegepast kan worden in publieke toepassingen, veel winst behaald worden.

Keten

Bij het aanbesteden van inzamelaars en sorteerders van kunststof verpakkingsafval ligt bij veel gemeenten de nadruk op kwantiteit en kostenefficiëntie. Door betere afspraken te maken over de zuiverheid van de afvalstromen en het structureel uitvoeren van onafhankelijke controles hierop, kunnen gemeenten meer sturen op de kwaliteit van het afval. Dit vereist afspraken ‘over de keten heen’, waarbij inzamelaars, sorteerders en recyclers onderling doelen afstemmen en resultaten terugkoppelen.

Systeem

Gemeentelijke afvalambtenaren spelen ook een rol bij het aanpassen van de randvoorwaarden van het afvalsysteem. In dit rapport wordt hierover ingegaan op twee zaken: inkoop en financiële prikkels. Gemeenten kopen zelf grote hoeveelheden kunststof in, bijvoorbeeld in infrastructuur of werkplekken. Door hiervoor gebruik te maken van gerecyclede kunststoffen i.p.v. nieuwe materialen, wordt de recyclingmarkt gestimuleerd en tegelijkertijd een signaal afgegeven naar andere (private) inkopers en bewoners.

Tenslotte kunnen gemeenten zich ook hard maken voor aanpassingen in het huidige systeem van producententarieven en gemeentelijke vergoedingen rondom verpakkingen: het Afvalfonds Verpakkingen. Als producenten die hun verpakkingen (deels) van gerecycled kunststof maken, relatief minder hoeven te betalen aan het Afvalfonds, worden zij financieel geprikkeld om de mogelijkheden van gerecycled kunststof te ontdekken.

van afval naar grondstof

Presentatie Grondstoffencongres

De resultaten van dit project zijn donderdag 30 maart gepresenteerd op het Gemeentelijk Grondstoffencongres 2017 in Utrecht. In de sfeervolle loodsen van DeFabrique kwamen meer dan 500 geïnteresseerden, waaronder gemeenteambtenaren, producenten en dienstverleners bijeen om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen in de afvalwereld. Veel onderwerpen uit ons rapport passeerden ook hier meerdere malen de revue, van circulaire inkoop tot verbeterde inzamelsystemen. Een uitgebreide informatiemarkt en een reeks inspirerende presentaties maakten het tot een succesvol en vruchtbaar congres. 

  • Het rapport 

Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren kunststof verpakkingsafval

Presentatie op het Grondstoffencongres

  • Meer informatie

Website Learning Center Kunststof Verpakkingsafval

Gemeentelijk Grondstoffencongres 2017

  • Zie ook

Het Grondststoffenakkoord: op weg naar een circulaire economie

Handleiding Duurzaam Verpakken

  • Contact

Stan van den Broek s.vandenbroek@partnersforinnovation.com

Siem Haffmans  s.haffmans@partnersforinnovation.com